Glokom (Göz Tansiyonu)

Glokom

Glokom (Göz Tansiyonu) Nedir? Belirtileri Nelerdir?

Glokom, göz içi basıncının artmasıyla görme sinirine zarar veren sinsi ve ilerleyici bir göz hastalığıdır. Göz içindeki sıvı dolaşımının bozulması sonucu oluşur ve zamanla görme kaybına yol açabilir. "Göz tansiyonu" olarak da bilinir ve dünya genelinde kalıcı körlüğün en yaygın nedenlerinden biridir.

Glokomun Belirtileri Nelerdir?

Glokom genellikle erken evrelerde belirti vermez, bu yüzden “sessiz görme hırsızı” olarak bilinir. Ancak ilerleyen aşamalarda şu belirtiler görülebilir:

Görme alanında daralma: Özellikle çevresel görüşte kayıplar başlar. Gözde ağrı ve basınç hissi: Akut glokom krizlerinde şiddetli göz ve baş ağrısı olabilir. Bulanık görme: Özellikle sabah saatlerinde daha belirgin olabilir. Işıkların etrafında haleler görme: Parlak ışıklara bakarken halka şeklinde ışık yansımaları fark edilebilir.

Ani görme kaybı: Akut açı kapanması glokomunda ani ve ciddi görme kaybı yaşanabilir.

Glokom, erken teşhis edilmezse kalıcı görme kaybına neden olabilir. Bu yüzden 40 yaş üzerindeki herkesin düzenli göz muayenesi yaptırması önemlidir. Özellikle ailede glokom öyküsü varsa, diyabet, migren veya yüksek tansiyon gibi risk faktörleri taşıyan kişiler daha dikkatli olmalıdır.

Glokom (Göz Tansiyonu) Tanısı Nasıl Konulur?

Glokom, göz içi basıncının yükselmesi sonucu optik sinirin hasar görmesiyle karakterize edilen ve zamanla görme kaybına yol açabilen bir göz hastalığıdır. Erken evrede belirti vermeyebilir, bu yüzden tanı koymak için düzenli göz muayeneleri büyük önem taşır. Glokom tanısı koymak için bir dizi test ve inceleme yapılır.

Glokom Tanısı İçin Kullanılan Testler

1. Göz İçi Basıncı (Tonometri) Ölçümü

• Glokom tanısında ilk adım, göz içi basıncının (GİB) ölçülmesidir.
• Normal göz içi basıncı 10-21 mmHg arasında değişir.
• Göz tansiyonunun 21 mmHg’nin üzerinde olması, glokom ihtimalini artırır ancak kesin tanı için diğer testlerle birlikte değerlendirilmelidir.

✅ Kullanılan yöntemler:

• Applanasyon Tonometrisi: En hassas yöntemdir, göze damla ile anestezi yapılarak ölçüm yapılır.
• Hava Üfleme (Non-Kontakt) Tonometri: Göze hava püskürterek basınç ölçülür, ancak kesin sonuç için diğer yöntemlerle doğrulama gerekebilir.

2. Optik Sinir ve Görme Siniri İncelemesi (Oftalmoskopi)

• Glokom, optik sinir başında çukurlaşmaya neden olur.
• Oftalmoskop cihazı ile göz dibi muayenesi yapılarak optik sinirdeki hasar değerlendirilir.
• Optik sinir başındaki çukurlaşma oranı (cup-to-disc ratio) 0.6’nın üzerinde ise glokom şüphesi artar.

3. Görme Alanı Testi (Perimetri)

• Glokom, zamanla görme alanında kayıplara yol açar.
• Bilgisayarlı görme alanı testi, hastanın görme alanındaki kör noktaları belirler.
• Erken evrede belirti vermeyen açık açılı glokom türünde, bu test hastalığın ilerlemesini takip etmek için çok önemlidir.

✅ Kimler için yapılır?

• Göz tansiyonu yüksek çıkan hastalar.
• Optik sinir hasarı tespit edilen hastalar.
• Glokom takibinde olan hastalar.

4. Kornea Kalınlığı Ölçümü (Pahimetri)

• Kornea kalınlığı, göz içi basıncını ölçerken önemli bir faktördür.
• İnce kornealı kişilerde, normalden düşük ölçülen göz tansiyonu aslında yüksek olabilir.
• Kalın kornea, göz içi basıncının olduğundan yüksek çıkmasına neden olabilir.

5. Açık veya Kapalı Açılı Glokom Ayrımı İçin Açıklık Açısı Testi (Gonyoskopi)

• Gonyoskopi, gözün drenaj açısını inceleyerek glokom türünü belirler.
• Açık açılı glokom: Drenaj açısı açık olmasına rağmen göz içi basıncı yüksektir.
• Kapalı açılı glokom: Drenaj açısı daralmıştır ve göz içi basıncı hızla yükselerek ani görme kaybına neden olabilir.

6. Optik Sinir Lifi Analizi (OCT – Optik Koherens Tomografi)

• OCT testi, retina sinir liflerinin kalınlığını ölçerek glokom hasarını tespit eder.
• Erken tanıda ve hastalığın ilerleyişini takip etmek için en önemli testlerden biridir.

Glokom Tanısı Nasıl Konulur?

Tek bir testle glokom tanısı konulmaz. Göz içi basıncı yüksekse ancak görme alanı kaybı yoksa hasta glokom açısından takibe alınır. Tanı koymak için aşağıdaki kriterler birlikte değerlendirilir:

✅ Tanı Kriterleri:

• Göz içi basıncının 21 mmHg üzerinde olması
• Optik sinir başında çukurlaşma ve hasar belirtileri
• Görme alanı testinde kayıplar
• OCT ile sinir lifi incelmesi ve hasarın belirlenmesi
• Açık veya kapalı açılı glokomun belirlenmesi (Gonyoskopi testi)

Bu testler sonucunda glokom teşhisi konulursa, hastalığın ilerlemesini durdurmak için tedaviye başlanır.

Sonuç

Glokom, erken evrede belirti vermediği için düzenli göz muayenesi yaptırmak tanı koymak açısından hayati önem taşır. Özellikle ailede glokom öyküsü olanlar, 40 yaş üstü bireyler, diyabet hastaları ve yüksek göz içi basıncı tespit edilen kişiler, glokom taramalarını ihmal etmemelidir.

Glokom (Göz Tansiyonu) Tedavisi

Glokom tedavisinde temel amaç göz içi basıncını düşürerek görme sinirinin zarar görmesini önlemek veya yavaşlatmaktır. Glokomun kesin bir tedavisi olmamakla birlikte, çeşitli yöntemlerle hastalığın ilerlemesi kontrol altına alınabilir. Tedavi yöntemi, hastalığın tipine ve evresine göre belirlenir.

1. Göz Damlası ile Tedavi

En yaygın tedavi yöntemidir. Göz içi basıncını düşürmek için kullanılır. Göz damlaları nasıl çalışır? --Göz içi sıvı üretimini azaltır. --Göz içindeki sıvının drenajını artırarak basıncı düşürür. Önemli: Glokom damlaları ömür boyu kullanılabilir ve doktorun önerdiği şekilde düzenli uygulanmalıdır.

• Lazer Tedavisi

İlaç tedavisinin yeterli olmadığı durumlarda uygulanabilir

Trabeküloplasti: Açık açılı glokomda, göz içi sıvısının çıkış kanallarını açmak için uygulanır. İridotomi: Kapalı açılı glokomda, iris üzerinde küçük bir delik açarak sıvının daha rahat akmasını sağlar. Siklofotokoagülasyon: Göz içi sıvısını üreten dokulara lazer uygulanarak sıvı üretimi azaltılır.

3. Cerrahi Tedavi (Glokom Ameliyatı)

İlaç ve lazer tedavilerinin yetersiz olduğu ileri vakalarda cerrahi müdahale gerekir. --Trabekülektomi: Göz içinde yeni bir drenaj yolu oluşturularak sıvının dışarı atılması sağlanır. -- Mikroşant ve Drenaj İmplantları: Göz içi sıvısını dışarı yönlendiren minik tüpler yerleştirilerek basınç düşürülür. -- Minimal İnvaziv Glokom Cerrahisi (MIGS): Daha az riskli ve hızlı iyileşme süreci olan yeni nesil ameliyat teknikleridir.

4. Yaşam Tarzı ve Destekleyici Önlemler

✔ Düzenli göz muayenesi yaptırmak. ✔ Tuz ve kafein tüketimini azaltmak. ✔ Stresten kaçınmak, düzenli egzersiz yapmak. ✔ Sigara ve alkol tüketimini sınırlamak.

Glokom tedavi edilmezse kalıcı körlüğe yol açabilir! Erken teşhis ve düzenli takip, göz sağlığınızı korumanın en önemli yoludur.

Göz Tansiyonu (Göz İçi Basıncı) Kaç Olmalıdır?

Göz tansiyonu, göz içi basıncı (GİB) olarak adlandırılır ve normal değerleri 10-21 mmHg arasında değişir. Ancak bu değerler kişiye göre değişiklik gösterebilir ve her yüksek basınç glokom (göz tansiyonu hastalığı) anlamına gelmez.

Normal Göz Tansiyonu Değerleri

• 10-21 mmHg → Normal göz içi basıncı
• 21 mmHg ve üzeri → Glokom şüphesi olabilir, takip gerektirir
• 30 mmHg ve üzeri → Acil müdahale gerektiren durumlar olabilir

Göz tansiyonu, kişiden kişiye farklılık gösterebilir ve bazı hastalar göz içi basıncı yüksek olduğu halde glokom geliştirmezken, bazı hastalar düşük basınçta bile optik sinir hasarı yaşayabilir (Normal Basınçlı Glokom).

Göz Tansiyonunun Riskli Olduğu Durumlar

• 21-25 mmHg: Glokom riski olan kişiler için dikkatli takip gereklidir.
• 25 mmHg ve üzeri: Optik sinir hasarı gelişme riski artar, tedavi düşünülmelidir.
• 30 mmHg ve üzeri: Glokom krizine neden olabilir, acil tıbbi müdahale gerekebilir.

Göz Tansiyonunu Etkileyen Faktörler

• Yaş: 40 yaş üstü bireylerde glokom riski artar.
• Genetik Faktörler: Ailede glokom öyküsü varsa risk yüksektir.
• Kornea Kalınlığı: İnce kornealı kişilerde, düşük ölçülen göz tansiyonu aslında yüksek olabilir.
• Sistemik Hastalıklar: Diyabet, hipertansiyon gibi hastalıklar göz içi basıncını etkileyebilir.
• Uzun Süreli Steroid Kullanımı: Göz tansiyonunu artırabilir.
• Göz Yaralanmaları veya Ameliyatlar: Basınç değişikliklerine yol açabilir.

Sonuç

Göz tansiyonunun normal aralıklarda olması önemlidir, ancak glokom teşhisi için yalnızca göz tansiyonu ölçümü yeterli değildir. Optik sinir muayenesi, görme alanı testi ve OCT (Optik Koherens Tomografi) gibi ileri testlerle birlikte değerlendirilmelidir.

Eğer göz tansiyonunuz 21 mmHg’nin üzerinde çıkarsa, bir göz doktoruna başvurarak detaylı bir inceleme yaptırmanız önerilir.

Akut Glokom Krizi Neden Olur?

Bu durum genellikle kapalı açılı glokom nedeniyle ortaya çıkar. Gözün ön kamerasındaki sıvı (aköz hümör), göz drenaj kanallarından (trabeküler ağ) dışarı çıkamaz ve göz içi basıncı aniden yükselir.

Risk Faktörleri:

• İleri yaş (40 yaş üstü)
• Ailede glokom öyküsü
• Hipermetrop göz yapısı (küçük göz yapısına sahip olmak)
• Karanlık ortamlarda uzun süre kalmak (göz bebeğinin genişlemesi nedeniyle)
• Stres veya yoğun duygusal durumlar
• Bazı ilaçlar (örneğin soğuk algınlığı ilaçları, antidepresanlar veya bazı alerji ilaçları göz bebeğini genişletebilir)
• Göz ameliyatları veya göz travması geçirmiş olmak

Akut Glokom Krizi Acil Müdahale Gerektirir!

Akut glokom krizi, göz içi basıncının 40-70 mmHg gibi aşırı yüksek seviyelere çıkmasına neden olabilir. Bu durum acil tıbbi müdahale gerektirir. Tedavi edilmezse, birkaç saat içinde kalıcı görme kaybına yol açabilir.

Akut Glokom Krizinde Tedavi

1. Acil Göz Basıncı Düşürücü İlaçlar

• Göz damlaları: Basıncı hızlıca düşürmek için kullanılır.
• Oral veya damar yoluyla verilen ilaçlar: Asetazolamid (Diamox) gibi karbonik anhidraz inhibitörleri göz içi sıvısının üretimini azaltır.

2. Lazer Tedavisi (Lazer İridotomi)

• Gözün renkli kısmı olan irise küçük bir delik açılarak sıvının dışarı akması sağlanır.
• Gözün diğer gözünde de önleyici lazer işlemi yapılabilir.

3. Cerrahi Tedavi

• Eğer ilaçlar ve lazer tedavisi yeterli olmazsa, cerrahi yöntemlerle göz drenaj kanallarının açılması gerekebilir.
• Trabekülektomi: Fazla sıvının dışarı çıkmasını sağlayacak yeni bir kanal oluşturulur.

Akut Glokom Krizi Geçiren Kişiler İçin Önlemler

• Düzenli Göz Kontrolleri: Ailede glokom öyküsü varsa, düzenli göz muayeneleri şarttır.
• Riskli İlaçlardan Kaçınma: Göz bebeğini genişleten ilaçlar kullanılmadan önce doktora danışılmalıdır.
• Ani Karanlık Ortamlardan Kaçınma: Özellikle kapalı açılı glokom riski olan kişiler, uzun süre düşük ışıklı ortamlarda kalmamaya özen göstermelidir.
• Diyet ve Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Tansiyon kontrolü, sağlıklı beslenme ve stresten kaçınmak göz sağlığını destekler.

Sonuç

Akut glokom krizi, göz sağlığı açısından acil müdahale gerektiren ve zamanında tedavi edilmezse kalıcı görme kaybına yol açabilecek bir durumdur.

• Etiket:
• Samsun Glokom

• Linki Paylaş: